Lync Server Nedir?

Communications Server kullanmak nasip olmadı ama en azından 2003 yılında çıkarıldığını biliyorum. Daha sonra Windows Messenger 5.0 ile terminoloji tamamen farklılaştı. Ancak, o zaman bile verilerin hem tutarlı ve doğru hem istemci hem de sunucu uygulamalarının korunmasını sağlayan TLS iletişimi desteklenmesine rağmen çoğu BT departmanı daha tanıdık olan güvensiz TCP protokolünü kullanmayı tercih etti.

Çoğu BT uzmanı farkında değil ama eski Exchange Instant Messenger ‘i de sayarsak, Lync Server beşinci nesil bir üründür.

Başlangıçta, Live Communications Server 2003 yalnızca bir sohbet sunucusuydu. Bu özellik de dahil olmak üzere daha pek çok özellik ile birlikte Lync Server meydana gelmiş oldu. Özetlemek gerekirse Lync Server; anlık mesajlaşma özelliği olan, web ve sesli konferans yapabilen, tümleşik iletişim (UC) ile diğer platformlarda (Office, SharePoint, Exchange) entegre çalışabilen, kurumsal ses ve telefon hizmeti veren, video konferans yapabilen bir sunucu haline gelmiştir.

Microsoft Lync Server 2010 ile beraber tüm iletişim araçları birlikte çalışmaya daha fazla yakınlaşmıştır. Kullanım kolaylığı ve Microsoft Office sayesinde çabuk adaptasyon sağlanabilen, toplam sahip olma maliyeti düşük, kolayca devreye alınabilen veya geçiş yapılabilen ve bir çok seçenekleriyle değişik koşullara daha kolay adapte olabilen işlevsel bir sistemdir.

Kullanıcılar, işlerini kolaylaştıran ve farklı uygulamaların içerisinden bile olsa her zaman her yerden kullanabilecekleri araçlara ihtiyaç duyarlar. Microsoft Lync Server 2010; Active Directory, Exchange Server ve SharePoint teknolojileri ile tam entegre çalışan güvenli bir sistem olduğu için kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılama konusunda diğer sistemlerden daha önde sayabiliriz.

Lync Server çeşitli ortamlarda noktadan-noktaya veya çoklu iletişim noktası sağlarken diğer iletişim araçlarıyla entegre bir takımdır. Lync Serverbasit metin tabanlı iletişim için iki veya daha fazla kullanıcı arasında basit bir anlık mesajlaşma sağlar. Aynı zamanda kurum içi veya müşterilerle sesli sohbet sağlar. Bu sesli sohbet tamamen IP tabanlı yapılandırılır. Bu nedenle BT departmanları açısından da iş yükünü azaltacak basitliktedir.

Medya ağ geçitleri veya PBX kullanımı sayesinde noktadan-noktaya geleneksel telefon görüşmesi bir IP tabanlı görüşmeye dönüşebilir.  Zaten basit tabirle açıkladığım bu cümle Voice Over IP (VoIP) ‘nin tanımıdır. Bir VoIP bitiş noktası olmayan geleneksel telefon şebekesini bir VoIP bitiş noktası olan sisteme dönüştürmeye “ağ geçidi yoluyla dönüştürme” diyebiliriz. İşte güçlü bir yazılım olan Lync Server ‘in yaptığı en güzel şeylerden birisi de budur.

Lync Server aynı zamanda ses / video konferans gibi kompleks konferans yöntemleri de sağlar. Lync Server, kullanıcıların basit bir web cam ile istediği kullanıcıyla özel bir video konferans sistemi kurmasına olanak sağlar. Büyük ses / video konferanslarda, Lync Server, daha yüksek sayıda katılımcı için ses ve video ortamlarını tek kanalda ileterek daha performanslı iletişim sağlar. Konferans uygulamalarında kişiler birbirleriyle belgeler paylaşıp üzerinde ortak çalışabilirler. Hatta birbirleriyle masaüstü ekranlarını bile paylaşabilirler.

Anlık Mesajlaşma (Instant Messaging)

Anlık mesajlaşma, Lync Server ‘den önce Office Communications Server ‘de de olan bir özelliktir. Bunun sayesinde bir kişinin çevrimiçi olduğu görülmesi durumunda kişiye basit bir metin tabanlı mesaj gönderilebilir. Lync kullanıcıları, Windows Live, AOL ve Yahoo! v.b. gibi herkese açık, anlık ileti hizmetlerini kullanan kullanıcıları iletişim listelerine ekleyip bağlanabilmekte ve herkesle tek bir iş kimliği üzerinden iletişim kurabilmektedir.

İstemciler Arası Sohbet (Client-to-Client Chat)

Lync Server ‘da Client-to-Client Chat sistemini yapılandırmak ve destek sağlamak çok kolaydır. Bu sistem bir noktadan noktaya konuşma oluşturur. Yani IM ‘in tersine giriş ve çıkışta metin yerine ses taşınır. Tahmin edilebileceği gibi, bu daha fazla bant genişliği gerektirir ve bu yüzden ağ gecikmesi duyarlı hale gelir. Örneğin, Lync Server çift G.729 Codec ile bir görüşme için sadece 8 Kbps kullanır.

Ses / Video Konferans (A/V Conferencing)

Lync Server ‘in en popüler özelliği ses ve video konferansına olanak tanımasıdır. Bu özellik ile uyumlu sistemler arasında yüz-yüze iletişim sağlanır. Communicator tabanlı video konferans iyi desteklenmiş olmasına rağmen, cross-platform konferans için sistem yöneticisinin destek vermesi gerekir.

Şunu da söylemek gerekir ki; A/V konferans sistemleri, en azından ortak bir codec ve protokol üzerinde haberleşmesine rağmen, bu durum her zaman garanti edilmez. Eğer birisi bir kurumda özel bir video konferans kurulumu düşünüyorsa, satın almadan önce Lync Server ile uyumluluğunu test etmesi gerekir.

Kurumsal Ses (Enterprise Voice)

Lync Server, geleneksel IP telefonların sunduğu özelliklere (çağrı, bekletme, yönlendirme v.b.) ek olarak; anlık mesajlaşma ve konferans özelliklerini de dahil ederek iletişimi iyileştirme ve kurumsal masrafları azaltma yolunda önemli mesafeler almıştır.

Lync Server, PSTN ağ geçitleri üzerinden harici telefon sistemleri ile köprü yapabilir. Lync Server ‘in diğer mevcut ses sistemleriyle birlikte çalışabilmesi için oturum başlatma protokolü (SIP) desteğinin de olduğunu söylemek gerekir. Lync Server ile birlikte sunulan en ilginç seçenek uzaktan çağrı kontrolü kavramıdır. Bu kavramı Lync Server çok vurgulamamış olsa da, mevcut PBX ve IP-PBX telefonlara arama izinleri verilebilir.

Lync Server ‘in en güzel özelliklerinden birisi de; entegre çağrı kabul kontrolü ile kısıtlı ağ bağlantılarının olduğu yerlerde ses ya da video trafiğini sınırlandırarak her şekilde yüksek kalitede iletişimin sürdürülmesine yardımcı olur.

PBX Değiştirme (PBX Replacement)

Lync Server, geleneksel bir PBX sistemi tarafından sağlanan tüm işlevselliği sağlar. Sürekli bahsettiğimiz üzere Lync Server ‘i, ağ geçitleri ve arabulucu sunucu kullanımları ile çoğu PBX çözümleriyle entegre edebiliyoruz. Kurumsal ses özelliğini mevcut IP-PBX altyapısıyla entegre ederek yapılan eski yatırımdan da geri dönüşümü en yüksek seviyeye çıkarabiliriz. Zaman içerisinde de kullanıcıları taşıyarak hazır olunması durumunda mevcut PBX sistemini emekliye ayırabiliriz.

Maliyeti Atlatma (Toll Bypass)

Lync Server ile VoIP sistemlerini kullanarak çağrı yönlendirme kullanımı yoluyla, bazı uzun mesafe tarifelerini ekarte edip maliyeti daha da düşürebiliriz. Örneğin, İstanbul merkezli bir şirketin Pekin ‘de ofisinin olduğunu varsayalım. Zaten bu iki konum üzerinden mevcut telefon altyapısıyla görüşme yapabiliriz. Fakat, bu iki konum üzerinde ayrıca bir WAN altyapısı olduğunu düşünürsek telefon tarifesinin yüklü maliyetini karşılamak yerine hazır olan internet üzerinden VoIP kullanarak görüşme de gerçekleştirebiliriz.

Genel hatlarıyla Lync Server 2010 özelliklerini ve avantajlarını anlatmaya çalıştım. Bir sonraki yazımda Lync Server 2010 sürümlerinden ve lisans özelliklerinden bahsedeceğim.