Paralel Portun Yapısı

Paralel port, diğerlerine nazaran (USB, Seri Port) yapısı itibariyle bilgisayarda en kolay programlanabilen portudur. Üzerinde 25 pin bulunmaktadır, aynı anda 8 bit veri aktarımı yapabilir ve 5 Volt ile çalışır. Enerjisini bilgisayardaki anakarttan alır. Veri çıkışı port üzerindeki 2-9 pinler üzerinden elde edilir. Paralel port üzerinde veri aktarımı için kullanılan bu pinlerin tümüne Data Portu denir. Data Portu normalde veri çıkışı için dizayn edilmiş olmasına rağmen, bazı özel ayarlar yaparak veri girişi yaparak da kullanabiliriz.

Data portu üzerindeki bu 8 pin TTL seviyesinde çıkış pinleridir. Değerleri özel bir durum olmadığı sürece lojik 0 (0 Volt) ‘dır. Bu pinlerden istediklerimizi lojik 1 (+5 Volt) durumuna getirerek istediğimiz çıkışı elde edebiliriz.

Hangi pinlerin hangi porta ait olduğu aşağıdaki şekilde gösterilmektedir:

Hangi pinlerin ne amaçla kullanıldığı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

Port üzerinde Data portlarından başka, Status ve Control portları da vardır.Bu portların dışında kalan 18-25 arası pinler ise toprak (ground) pinleridir. Ayrıca portun en dışında bulunan metal kısım da toprak olarak kullanılır.

Veri girişi port üzerindeki 10-11-12-13-15 numaralı pinler üzerinden elde edilir. Paralel port üzerinde veri girişi için kullanılan bu pinlerin tümüne Status Portu denir. Bu port sayesinde 5 bit dijital giriş yapabiliriz. Bu 5 pinden herhangi bir müdehalede bulunmadan okuyacağımız değerler lojik 1 (+5 Volt) olacaktır. Bu pinlere bağlayacağımız butonlar ile pinleri topraklayarak lojik değerlerini 0 yaparak veri girişi yapabiliriz. Fakat, bu pinlerden arasından 11 numaralı pin donanım tarafından terslendirilmiştir. Yani, 11. pini toprağa çekersek lojik 1 değerini alırız. Status portları daha iyi anlayabilmeniz için ilerleyen zamanlarda uygulama makalesi yazacağım.

Paralel port üzerinde hem veri girişi hem de veri çıkışını sağlayabilmemiz Control Portu sayesinde gerçekleşir. Paralel port üzerinde Control portuna ait 4 tane pin bulunmaktadır. 16 numaralı pinden herhangi bir müdehalede bulunmadan  okuyacağımız değer lojik 0 olacaktır.  Fakat, 1-14-17 numaralı pinler terslendirilmiş olarak çalışır. Yani, bu pinlere veri göndermediğimiz zaman durumu lojik 1 seviyesindedir. Bu pinlerden herhangi birine veri gönderdiğimiz zaman o pinin değeri lojik 0 seviyesine düşecektir.

Paralel porttan çekilecek veya alınacak akım seviyeleri birkaç miliamper civarındadır. Pinlerden her birisi dışarı doğru (sourcing) 2,6 mA, içeri doğru (sinking) ise 24 mA akım alabilme kapasitesine sahiptir. Bu nedenle kullanmadığımız Data Portlarını kesinlikle toprağa bağlamamalıyız.

Paralel Port Üzerinde Neden 8 Şase Var?

Her devrede akım, kaynağına geri dönmek zorundadır. Normalde toprak hatlarının voltajı olmadığı düşünülür. Fakat her bir hattın bir empedansı vardır ve her kablodaki akım, bir gerilim indükler. Bir şase girişi çeşitli sinyaller tarafından paylaşıldığı zaman, her bir giriş diğerlerinin neden olduğu toprak gerilimini fark edecektir. Aynı zamanda toprak akımları en düşük direnç gösteren yoldan gitmek isteyecektir. Dolayısıyla bir akımın belli bir yoldan geçmesini garanti edemeyiz. Çok sayıdaki şase hattı toprak dönüşlerinin genel empedansını düşürecektir. Bu da toprak akımlarını küçültür. Basit uygulamalarda, paralel port üzerindeki 8 toprak hattının tümünü tek bir tanesine bağlamak da bir sakınca yoktur. Bu nedenle kısa mesafelerde düşük hızda çalışma gözlemlenir. Bu durumun basit uygulamalar üzerinde bir etkisi yokur. Eğer hassas uygulamalar üzerinde çalışılacaksa 8 ayrı pinle topraklamayı tercih etmekte fayda vardır.